Se rendre au contenu

Waarom een goede dimensionering van jouw batterij zo belangrijk is

4 mai 2026 par
Waarom een goede dimensionering van jouw batterij zo belangrijk is
Sebastian De Bie

Dimensionering

Hoe groot moet je thuisbatterij écht zijn?

Op zonnige dagen zit een gemiddelde Vlaamse thuisbatterij rond de middag al op 100%. Vanaf dat moment vloeit elke extra kilowattuur aan zon naar het net — onbenut. Dat is geen detail. Dat is structureel verlies. Een eenvoudige vuistregel verandert alles.

In onze vorige post stonden we stil bij zondag 26 april. De prijzen op de day-ahead markt doken die middag tot -41 cent per kWh. Met de juiste sturing via MoMa was dat een dag waarop je geld kon verdienen door op het juiste moment stroom van het net te halen — gratis, en soms zelfs betaald. Geen uniek fenomeen: in de zonnige maanden van het jaar zien we dit patroon steeds vaker terugkomen.

Wat in dat verhaal al doorschemerde: MoMa haalt het maximum uit elke kWh die je batterij kan opslaan. Hoe ruimer die opslagruimte, hoe meer momenten waarop er iets te benutten valt. Dimensionering bepaalt dus niet hoe goed de sturing werkt — ze bepaalt hoe groot het speelveld is waarin die sturing zich kan uitleven.

Dat speelveld verdient een blog op zich. Vandaag gaan we daar dieper op in.

Het patroon dat we keer op keer zien

Bij analyses van bestaande installaties komt steeds hetzelfde scenario terug. Een huishouden met zonnepanelen en een thuisbatterij van 7 tot 11 kWh. Op zonnige dagen zit de batterij rond 13u op 100%. Vanaf dat moment blijven de panelen produceren — maar alle overschot vloeit naar het net.

's Avonds, wanneer kookplaat, vaatwas, warmtepomp en EV-laden samenvallen, is diezelfde batterij vaak al rond 21u leeg. En precies dán moet er weer worden ingekocht — vaak op het uur waarop stroom het duurst is.

Het kernprobleem

Energie die je zelf hebt geproduceerd, geef je in de namiddag weg aan het net. En een paar uur later koop je vergelijkbare energie weer in tegen marktprijs. Twee keer ongunstig handelen, op dezelfde dag, met dezelfde stroom.

Voor uitbreiding · 11 kWh Energiestromen op een zonnige dag Verbruik · Zon · Batterijniveau Verbruik Zon Batterij 100% 50% 0% 100% om 13u Overschot → vloeit naar het net 0u 6u 10u 13u 16u 19u 23u Uur van de dag
Met 11 kWh opslag is de batterij om 13u al vol. De zonne-energie die daarna geproduceerd wordt, vloeit grotendeels onbenut naar het net.

Wat verlies je daar nu écht door?

Twee dingen tegelijk. Eén: de kWh's die je 's middags weggeeft, krijg je vandaag tegen lage of zelfs negatieve injectievergoedingen — 26 april was daar een schoolvoorbeeld van, maar elke zonnige weekenddag tussen maart en september vertoont een afgezwakte versie van datzelfde patroon.

Twee: dezelfde kWh's die je 's avonds weer moet aankopen tegen normaal of hoog tarief. Het verschil tussen wat je voor je geïnjecteerde stroom krijgt en wat je voor je ingekochte stroom betaalt, is structureel groter geworden. Onderbenutting is niet meer kostenneutraal — het is een directe factuur.

Hoe meer eigen energie je kan opslaan, hoe meer je zelf bepaalt wanneer en hoe je die gebruikt.

In een markt met stijgende en volatiele prijzen — mede door geopolitieke spanningen — wordt die controle alleen maar belangrijker. Een ruimere batterij is geen luxe, het is je hefboom om grip te houden.

Beschermen versus benutten

Voor klanten met een stuurbare omvormer en MoMa-sturing is er een eerste vangnet ingebouwd. Wanneer de batterij vol zit en de injectieprijs negatief gaat, knijpt MoMa automatisch de omvormer dicht of beperkt het de zonneproductie aan de bron. Zo wordt vermeden dat je betaalt om je eigen energie kwijt te raken — een belangrijke eerste laag bescherming.

Maar laten we eerlijk zijn: curtailment is een verdedigende beweging. De geproduceerde zonne-energie gaat nog steeds verloren — alleen blijft het verlies binnenshuis in plaats van aan het net. Panelen die kunnen leveren, doen het bewust niet. Dat is bescherming, geen optimalisatie.

Met een ruim gedimensioneerde batterij verandert de logica volledig. MoMa kan dan proactief ruimte voorzien in de batterij vóór de middagpiek — bewust capaciteit vrijmaken — zodat er tijdens de diepe negatieve uren plek is om stroom van het net te halen. Gratis, en op uitgesproken dagen zoals 26 april zelfs tegen betaling. Wat eerst een verlies-scenario was, wordt zo een verdien-scenario.

Het kantelpunt

Dezelfde middag waarop een te kleine installatie defensief moet curtailen, gaat een ruim gedimensioneerde installatie offensief de markt op. Het verschil zit niet in de sturing — die is bij iedereen MoMa. Het zit in de fysieke ruimte, de flexibiliteit, om die sturing te laten werken.

Hetzelfde huis, dezelfde dag — andere uitkomst

Na uitbreiding · 22 kWh Met dubbele opslag Verbruik · Zon · Batterijniveau Verbruik Zon Batterij 100% 50% 0% Volgeladen om 17u 35% reserve Overschot → gaat naar de batterij 0u 6u 10u 13u 16u 19u 23u Uur van de dag
Met 22 kWh opslag absorbeert de batterij de volledige zonnepiek én blijft er 's avonds nog reserve over. Geen kWh hoeft het net op.

Drie dingen veranderen tegelijk. De batterij stijgt geleidelijker, omdat er meer plaats is om in te laden. Ze bereikt pas in de namiddag haar maximum. En ze gaat 's avonds nooit volledig leeg — er blijft reserve voor de volgende ochtend, of voor onverwacht verbruik.

En dan het belangrijkste: op uitgesproken dagen zoals 26 april kan MoMa met deze ruimte actief stroom van het net halen tijdens de uren dat injectieprijzen negatief zijn. Geen curtailment meer als enige verdediging — gewoon waarde binnentrekken op het juiste moment.

Dezelfde zonnepanelen, dezelfde gewoontes, dezelfde MoMa-sturing. Het verschil zit puur in opslag.

De vuistregel: vermenigvuldig met 4

De berekening die we in onze offertes gebruiken is verrassend eenvoudig:

Vuistregel

Optimale batterijcapaciteit (in kWh) = vermogen zonnepanelen (in kWp) × 4.

Concrete voorbeelden:

PV-installatie
5 kWp
20 kWh
opslag
PV-installatie
7 kWp
28 kWh
opslag
PV-installatie
8 kWp
32 kWh
opslag
PV-installatie
10 kWp
40 kWh
opslag

De factor 4 is geen toevallig getal. Hij volgt uit hoe een typisch huishoudprofiel zich verhoudt tot een typisch zonprofiel: voldoende capaciteit om de volledige middagpiek op te vangen én genoeg reserve over te houden voor de avond. Wie ruimer gaat — bijvoorbeeld een EV oplaadt — zit eerder aan de bovenkant van die marge.

Waarom dit nu meer telt dan ooit

Vijf jaar geleden was een marginale onderdimensionering minder problematisch. Injectievergoedingen waren stabiel, dynamische tarieven nog niet doorgebroken, en het tariefverschil tussen ochtend en avond beperkter.

Vandaag is dat een ander verhaal. De energiemarkt zit middenin een fundamentele verschuiving. Het aandeel onvoorspelbare hernieuwbare productie — vooral zon en wind — neemt jaar na jaar toe, met scherpere prijsschommelingen tot gevolg. Tegelijk groeit de vraag naar elektriciteit snel door de electrificatie van mobiliteit en verwarming: meer warmtepompen, meer laadpalen, meer EV's op het net. En daarbovenop spelen internationale spanningen die hun stempel drukken op de groothandelsprijzen.

Onder zulke omstandigheden is een goed gedimensioneerde batterij geen "leuk extraatje". Ze is je buffer tegen de markt. Hoe meer eigen capaciteit, hoe minder afhankelijk van wat de prijzen morgen doen.

× 4
de eenvoudige check

Vermenigvuldig je geïnstalleerde PV-vermogen met 4. Komt het resultaat in de buurt van je huidige batterijcapaciteit? Dan zit je goed.

Zit je daar onder? Dan is er nog ruimte om er meer uit te halen — vaak meer dan je vermoedt, omdat je systeem in z'n huidige vorm meestal gewoon doet wat het kan.

Een goed gedimensioneerde installatie is uiteindelijk meer dan een rekensom. Het is de manier waarop je je energie in eigen handen neemt: zelf bepalen wanneer je opslaat, wanneer je verbruikt, wanneer je teruglevert. Met voldoende capaciteit ben je veel minder afhankelijk van wat er rondom je gebeurt — op de markt, in de wereld, bij je leverancier. Die controle is, op de lange termijn, misschien wel de grootste meerwaarde.

Benieuwd waar jij vandaag staat?

Neem contact met ons op voor meer info

Neem vrijblijvend contact op